Nutte kennis?

In zijn activistische column in het NRC Weekblad van dit weekend voert Joris Luyendijk een pyschologie-professor op (wie? Volgens http://rampexamen.paradiso.nl/ was er een hoogleraar psychiatrie, Berthold Gersons van het AMC, aanwezig, maar geen hoogleraar psychologie) die hem het begrip "onkwetsbaarheidsfantasie" uitlegde. Luyendijk gebruikt dat vervolgens om de lacherige houding van de journalistiek over het klimaatprobleem te duiden. Klinkt best plausibel; weliswaar houdt de moderne cognitiewetenschap eigenlijk niet zo van dit soort begrippen (fantasieen, fobieen, complexen, crisis -- meestal zijn het alleen labels die een wetenschappelijk begrip van het gelabelde fenomeen eerder in weg staan dan helpen), maar goed, dat laten we voor deze keer maar even passeren.

Maar de voorgestelde link tussen de klimaatdiscussie en een psychologisch fenomeen zette me weer eens aan het denken over een vraag die misschien wel meer collega's (met een beginnende midlife crisis?) bezig houdt: heeft de cognitieve psychologie eigenlijk iets concreets bij te dragen aan belangrijke politieke vraagstukken, zoals nu dan over over klimaatverandering? Daar is een aardige boom over op te zetten. Taalkundige Noam Chomsky dacht in ieder geval van wel; niet alleen werd hij in de jaren zestig een van de leiders van het verzet tegen de Vietnam-oorlog, hij schreef ook doorwrochte wetenschappelijke werken over hoe de media - met taal - de publieke opinie bewerken. Zie zijn boek Manufacturing Consent (met Hermann), en de trailer van de documentaire daarover hieronder.



George Lakoff, die in de jaren zeventig met Chomsky de "linguistic wars" uitvocht, volgt hem ironisch genoeg in de bemoeienis met (progressieve) politiek. Hieronder een uurlange lezing over het onderwerp - misschien volgt ooit nog eens een bespreking op dit blog.